Πολλές είναι οι γυναίκες που γεννούν με καισαρική και συνεχίζουν τις επόμενες γέννες με καισαρική. Ελάχιστες είναι εκείνες που μετά από καισαρική γενούν το επόμενο παιδί τους φυσιολογικά. Και πάρα πολλές είναι αυτές που θα επέλεγαν, αν είχαν τη δυνατότητα, φυσιολογικό τοκετό, μετά από καισαρική. Η φυσιολογική γέννα για μια γυναίκα που έχει γεννήσει παλιότερα με καισαρική έχει αρχίσει πια να γίνεται όλο και πιο συνηθισμένο φαινόμενο. Η δυνατότητα αυτή είναι υπαρκτή πλέον και στην Ελλάδα. Πόσο ασφαλής όμως είναι μια τέτοια επιλογή; Μπορούν όλες οι γυναίκες να επιλέξουν VBAC; Ποια είναι τα πλεονεκτήματα τόσο για τη γυναίκα όσο και για το βρέφος; Οι απορίες μας πολλές. Η κ. Κωνσταντίνα Νούσια, μαία και ο κ. Γεώργιος Φαρμακίδης, διευθυντής της ΣΤ΄ Κλινικής στο Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου» και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο «Stony-Brook» της Νέας Υόρκης,έχουν τις απαντήσεις.

Μπορώ να επιλέξω φυσιολογικό τοκετό μετά από καισαρική τομή του δεύτερου ή τρίτου μου παιδιού αντί για μια επαναληπτική καισαρική;

Η δυνατότητα να επιλέξετε φυσιολογικό τοκετό μετά από καισαρική είναι μια υπαρκτή επιλογή πλέον και στην Ελλάδα, όπου μαίες κατάλληλα εκπαιδευμένες στον φυσικό τοκετό αναλαμβάνουν σε κατάλληλο υποστηρικτικό περιβάλλον μαιευτηρίου και με υποστήριξη γιατρού να εξελίξουν με ασφάλεια έναν κολπικό τοκετό μετά από καισαρική. Ο φυσιολογικός τοκετός μετά από καισαρική επιλέγεται πλέον από πολλά ζευγάρια για τις λιγότερες παρεμβάσεις και επιπλοκές που τυχόν μπορεί να έχει από μια επαναληπτική καισαρική. Τα πλεονεκτήματα για την μητέρα είναι περισσότερα  σε ψυχολογικό και σωματικό επίπεδο. Έτσι, οι γυναίκες που γεννούν φυσιολογικά έχουν ταχύτερη και πιο ανώδυνη ανάρρωση, κατά μέσο όρο μικρότερη απώλεια αίματος, καθώς και μικρότερο ποσοστό επιπλοκών. Επίσης, υπάρχει μείωση του ποσοστού νεογνών που θα χρειαστούν νοσηλεία λόγω αναπνευστικών επιπλοκών και το βρέφος απολαμβάνει αμέσως την αγκαλιά της μητέρας του και εδραιώνει άμεσα θηλασμό. Για όποιο λόγο και αν επιλέγεται το VBAC (Vaginal Birth after Cesarean/Φυσιολογικός Τοκετός μετά από Καισαρική), ακρογωνιαίος λίθος της απόφασης που πρέπει να πάρετε είναι η αντικειμενική ενημέρωσή σας.

Ποιος είναι ο κίνδυνος επιπλοκών κατά έναν τοκετό VBAC;
Ο φυσιολογικός τοκετός μετά από καισαρική, όπως και κάθε άλλη ιατρική πράξη έχει τις πιθανές επιπλοκές του. Η σοβαρότερη επιπλοκή του τοκετού VBAC είναι η ρήξη της μήτρας στο σημείο που έχει γίνει η τομή της καισαρικής. Σύμφωνα με την ως τώρα βιβλιογραφία ο γενικός κίνδυνος ρήξης της μήτρας σε VBAC είναι 0,2 % ως 0.7%% (δηλαδή μία γυναίκα στις 137), σοβαρής επιπλοκής 2,2% και αιμορραγίας που χρήζει μετάγγισης 0,6%. Τα σημεία ρήξης της είναι άμεσα ορατά και γι’ αυτό αν συμβεί κάτι τέτοιο ο κατάλληλα εκπαιδευμένος επαγγελματίας υγείας σε VBAC τοκετούς θα τα αναγνωρίσει και θα προβεί άμεσα σε επαναληπτική καισαρική.

Είναι τελικά το VBAC μια ρεαλιστική ή μια επικίνδυνη επιλογή;
Όταν δεν παρεμβαίνεις στη φυσική πορεία του τοκετού, τότε οι επιπλοκές είναι σπάνιες .Η προσπάθεια TOLAC (Trial of labor after caesarean ) είναι μια ασφαλής επιλογή που εφαρμόζεται σε πολλές χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής. Η λήψη ενός καλού ιστορικού της εγκύου ,η σωστή παρακολούθηση εγκυμοσύνης που χαρακτηρίζεται ως χαμηλού ρίσκου και η εξατομίκευση του περιστατικού από το ιιατρικό team εξασφαλίζουν την ομαλή έκβαση του τοκετού . Η έγκυος καλείται να έχει παρακολουθήσει και εκπαιδευτεί κατάλληλα από μαία,  σε ασκήσεις για την εμπέδωση της κεφαλής του εμβρύου και βέβαια την ημέρα που θα πυροδοτηθεί ο τοκετός να ενθαρρύνεται σε διαρκή κίνηση -όπως περπάτημα, μπάλα pillates - σωστές στάσεις τοκετού και εξώθηση σε βαθύ κάθισμα , ώστε να εξελιχτεί ο τοκετός φυσικά και ανώδυνα.

Πόσες γυναίκες καταφέρνουν τελικά να γεννήσουν έτσι;
Ένα ποσοστό περίπου 72-76% των γυναικών που επιλέγουν VBAC θα καταφέρουν όντως να γεννήσουν φυσιολογικά, ποσοστό συγκρίσιμο με το λίγο πάνω από 80% που ισχύει για μια πρωτότοκο. Εφόσον υπάρχει η γνώση, η εμπειρία και το ενδιαφέρον από τη μαία και τον γιατρό σαφώς και δεν αποτελεί παρακινδυνευμένη επιλογή. Με την κατάλληλη και ειλικρινή ενημέρωση οι γονείς μπορούν να συνειδητοποιήσουν ότι ο μεγαλύτερος εχθρός στο VBAC δεν είναι η ρήξη, είναι η προκατάληψη και η κινδυνολογία.

Πρέπει να γίνετε πρόκληση τοκετού ή να περιμένουμε τη φυσική έναρξη και εξέλιξη αυτού;
Η φυσική έναρξη του τοκετού και η αποφυγή παρεμβάσεων κατά τη διάρκειά του είναι σημαντικές γιατί ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο επιπλοκών και εξασφαλίζουν τη μεγαλύτερη δυνατή πιθανότητα επιτυχίας. Άλλωστε αυτό πρέπει να αποτελεί αρχή που θα διέπει όλους τους τοκετούς.

Αν φτάσω στην πιθανή ημερομηνία τοκετού και δεν έχω σημάδια έναρξης τοκετού ,τι πρέπει να γίνει;
Η φυσιολογική διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι ως 42 εβδομάδες. Η πιθανή ημερομηνία τοκετού δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα πρέπει να ξεκινήσει και ο τοκετός του μωρού Η πιθανότητα να γεννήσετε το μωρό σας στην πιθανή ημερομηνία τοκετού είναι μόλις 2-5 %. Το 40 % των μωρών γεννιούνται εντός 2 εβδομάδες μετά την πιθανή ημερομηνία τοκετού. Η συνέχιση της κύησης μετά της 40 έως τις 42 εβδομάδες πρέπει να γίνεται με εντατική παρακολούθηση του εμβρύου με καρδιοτοκογραφημα και υπέρηχο.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω επισκληρίδιο αναλγησία σε τοκετό VBAC;
Το αν θα γίνει επισκληρίδιος αποτελεί απόφαση της εγκύου κατά την ώρα του τοκετού, ανάλογα με το πώς αντιμετωπίζει τον πόνο που νιώθει. Δεν επηρεάζει την διάγνωση ρήξης μήτρας διότι ο ειδικός βασίζεται σε άλλες ενδείξεις όπως η γενική κλινική εικόνα της επίτοκου και η μη δυσφορία του εμβρύου. H επισκληρίδιος μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις συσπάσεις και ως αποτέλεσμα την εξέλιξη του τοκετού. Γι αυτό η επίτοκος θα πρέπει να ανακουφίζεται όσο το δυνατόν με φυσικούς μεθόδους αναλγησίας από την μαία και να επιλέγεται η επισκληρίδιος μόνο αν τελικά το επιθυμεί η επίτοκος.

Παίζει ρόλο πόσος χρόνος μεσολαβεί μεταξύ της καισαρικής και του επόμενου τοκετού;
Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι ο κίνδυνος επιπλοκών είναι συγκριτικά μικρότερος όταν ο χρόνος που μεσολαβεί από ένα τοκετό μέχρι τον επόμενο είναι μεγαλύτερος από 18 μήνες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν να δοκιμάσουν με ασφάλεια να γεννήσουν με VBAC και γυναίκες που το διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των τοκετών είναι μικρότερο.

Είναι απαραίτητη η παρουσία της μαίας σε ένα 
VBAC τοκετό;Εάν για το «ευ» της εγκυμοσύνης είναι ο γιατρός, για το  «ευ»  του τοκετού είναι η μαία. Παρακολουθεί την κλινική εικόνα της επιτόκου και του εμβρύου καθ όλη την διάρκεια του φυσικού τοκετού , ενθαρρύνει με ασκήσεις,ανάσες και στάσεις την επίτοκο, την υποστηρίζει κατά την διάρκεια της εξώθησης βάζοντας την σε βαθύ κάθισμα και αναλαμβάνει να βοηθήσει το ζευγάρι στο να  γνωρίσει τις πρώτες ανάγκες του νεογνού.ΠΗΓΗ