Σάββατο, 21 Μαρτίου 2015

Η χαμενη φωνη της Ευρωπης


European Union
Ευρώπη: μία ένωση λαών, ένα πάντρεμα πολιτισμών, η πρωτεύουσα της δημοκρατίας. Ένα από τα πιο μεγαλεπήβολα και ελπιδοφόρα οράματα στην ιστορία της ανθρωπότητας, μία ιδέα που δεν άφησε ασυγκίνητους μέχρι και ολότελα αφοριστικούς στοχαστές (όπως ο Νίτσε στο Ecce Homo, το 1888), η αναγέννηση των ανώτερων αξιών της αρχαιότητας και το ζευγάρωμά τους με τον φρέσκο αέρα της Αναγέννησης. Μία μεγάλη Πολιτεία Ανθρώπων, με πυρήνα την πίστη στον άνθρωπο και τα δικαιώματά του.

Αλήθεια όμως, κατά πόσο δύναται σήμερα η Ευρώπη να ταυτιστεί με τους παραπάνω ορισμούς; Κατά πόσο μπορεί να βαστάξει στις πλάτες της την Ιδέα της, μα πώς μπορεί να προσφέρει στους πολίτες της, στον Ευρωπαίο πολίτη, όλα όσα του υπόσχεται;
Σε κάθε σύμπραξη των ανώτερων στελεχών της (των γνωστών “εταίρων”), το μοναδικό δρώμενο που πραγματώνεται είναι η εκ νέου υποβάθμιση των αξιών της, η συνεχής έκπτωση της αξιοπιστίας της (πρωτίστως προς του πολίτες της, και δευτερευόντως προς τους “ξένους”) και μία ακόμη εντυπωσιακή παράσταση στο θέατρο του παραλόγου.
Η κρίση που την χτύπησε βίαια από κάθε κατεύθυνση (οικονομική, ανθρωπιστική, πολιτισμική) ανέδειξε όχι απλώς πόσο ανέτοιμη ήταν να υπερασπιστεί τον εαυτό της, αλλά και πόσο σαθρά ήταν τα θεμέλιά της. Σε μία εποχή εικονικής ευμάρειας, που το χρήμα ρέει άφθονο μέσα στην φανταχτερή οικονομική φούσκα της ακατάπαυστης παραγωγής χρέους, είναι εύκολο, εξαιρετικά εύκολο, να είσαι ανθρωπιστής, δημοκράτης, φιλεύσπλαχνος και πρωτοπόρος στο πολιτισμικό, καλλιτεχνικό και επιστημονικό “γίγνεσθαι”. Όταν όμως κληθείς να πληρώσεις τον λογαριασμό, να αντιμετωπίσεις το χρέος σου και να σταθείς στα δικά σου πόδια καθώς σέρνεις ένα φορτίο τόσο βαρύ όσο η δημοκρατία και η αλληλεγγύη, δίχως τη βοήθεια βοηθητικών μηχανισμών (δάνεια), τότε, και μόνο τότε, φαίνεται αν είσαι πραγματικά αντάξιος τόσο μεγάλων αξιών. 
Φυσικά, η Ευρώπη δεν έγινε “ξαφνικά” δυσλειτουργική εν μέσω οικονομικής κρίσης. Ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίστηκε οικονομικά και πολιτικά τις ευκαιρίες που της δόθηκαν αποτέλεσε την αιτία που καταρρέει τώρα σαν πύργος από τραπουλόχαρτα. 
Όταν μοιράζεις ανεξέλεγκτα πόρους οικονομικούς, δίχως ουσιαστικούς περιορισμούς και ξεκάθαρους δημοσιονομικούς στόχους, σε χώρες που είναι ολότελα ανέτοιμες και “ανώριμες” να τους διαχειριστούν (π.χ. Ελλάδα της Μεταπολίτευσης), τι μπορεί να περιμένεις; Αφήνεις ένα παιδί σε εργοστάσιο σοκολάτας και έχεις την εντύπωση πως δεν θα τα κάνει όλα γης μαδιάμ; Και ύστερα, το τιμωρείς κι από πάνω αφήνοντάς το νηστικό; 
Όταν συγκεντρώνεις τον παραγωγικό πυρήνα μίας Ηπείρου σε ένα μεμονωμένο γεωγραφικό πλαίσιο (Γερμανία και Βόρεια Ευρώπη), περιμένεις υγιή ανταγωνισμό; Πότε έγινε προσπάθεια αποκέντρωσης και επέκτασης του παραγωγικού πυρήνα; Το μόνο που καταφέρνεις είναι να δημιουργείς χώρες απόλυτα μη παραγωγικές και εξαρτώμενες (Ευρωπαϊκός Νότος) από τις λίγες που έχουν τη πολυτέλεια της παραγωγής, τις υποχρεώνεις δηλαδή σε ένα αιώνιο “βρεφικό” στάδιο από το οποίο μόνες τους δεν μπορούν φυσικά να βγουν. 
Αλλά αυτά φυσικά δεν είναι τα τελικά αίτια του προβλήματος, παρά μόνο παρακλάδια και επί μέρους συνέπειες. Το θεμελιώδες ζήτημα της Ευρώπης αυτή τη στιγμή, βρίσκεται στην ανειλικρίνεια της, στην ανένδοτη προσπάθειά της να μην αντικρίσει τη πραγματικότητα όπως είναι και να τη ντύνει με προσωπεία που την καθιστά πιο “διαχειρίσιμη” – “αντιμετωπίζει” θέματα που δεν υπάρχουν (ή που τουλάχιστον δεν βρίσκονται η ρίζα του προβλήματος), αντί να τεθεί αντιμέτωπη με τα ουσιαστικά ζητήματά της. 
Συμμορφώνει τις “τεμπέλικες” και “προβληματικές” χώρες με τον βούρδουλα, αντί να βρει μία κοινή διέξοδο για όλες. Αντιμετωπίζει μία κρίση ως ξεκάθαρα οικονομική, αδιαφορώντας για τον ανθρωπιστικό χαρακτήρα της. Θέλει να “φαίνεται” σαν Ευρώπη, να λειτουργεί ως δημοκρατία, κι όμως επιβάλλει τα “πιστεύω” των ισχυρών χωρών με εκβιασμούς και κουνώντας το δάκτυλο. 
Η ουσία της δημοκρατίας, είναι η ελευθερία. Και η ουσία της ελευθερίας, είναι η αλήθεια. “Ελεύθερος είναι αυτός που λέει στην αλήθεια” έλεγε ο Καμύ. Βλέπουμε όμως τώρα μία Ευρώπη ολοκληρωτικά παραδομένη στον βούρκο της ανειλικρίνειάς της, χαμένη στο σπήλαιο του ψεύδους της από το οποίο τόσο φοβάται να βγει. 
Μία Ευρώπη, της οποίας όμως μπορείς ακόμη να ακούσεις τον χτύπο της. Μία Ευρώπη που ακόμη μπορεί να ελπίζει κι έχει δικαίωμα να ελπίζει, αν ακούσει τη φωνή από την οποία γεννήθηκε. Μία φωνή που δεν γνωρίζει από Αριστερά, από Δεξιά, από Σοσιαλισμό, από Φασισμό, παρά μόνο μία φωνή απόλυτα Δημοκρατική, μία φωνή που δύναται να αγκαλιάσει και να αναδείξει στο σύνολό τους κι όλες τις υπόλοιπες ιδεολογικές πεποιθήσεις. 
Όλα αυτά ίσως ακούγονται σαν αιθέριοι ύμνοι ιδεολογίας, ως επικλήσεις σε μία ιδεατή συνθήκη. “Οι λαοί δεν ενώνονται για τη ψυχή της μάνας τους, το κάνουν για οικονομικούς λόγους, για να επιβιώσουν” μπορεί πολύ σωστά να προσθέσει κάποιος. Κι όμως, γιατί άραγε ο άνθρωπος έφτιαξε τις κοινωνίες, γιατί έστησε το οικονομικό σύστημα; Για να του παρέχουν μία ασφάλεια προφανώς, για να επιβιώνει πιο “ανθρώπινα”, αλλά έχοντας τι ως ακόμη πιο ενδογενή λόγο; Εάν ο Λόγος και το Τέλος της ανθρώπινης ύπαρξης έφτανε μέχρι την επιβίωση, όλα θα είχαν λυθεί εδώ και χιλιάδες χρόνια. Στόχος όμως του ανθρώπου είναι η Υπέρβαση, όπως τόνισε ο Χάιντεγκερ, μία υπέρβαση πολυδιάστατη και πολιτισμική. Και το οικονομικό στερέωμα υπάρχει ακριβώς ως βήμα για να πατήσουμε πάνω του και να πράξουμε αυτή την Υπέρβαση.
Συνεπώς, ας ακούσουμε τη φωνή της Ευρώπης, που καλούμαστε επιτέλους να ακολουθήσουμε, ο καθένας ξεχωριστά, και όλοι μαζί, ταυτόχρονα. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

To μπλόκ " Ελληνικές Φωνές" είναι υπεύθυνο μόνο για τα δικά του σχόλια κι όχι για αυτά των αναγνωστών του...Eπίσης δεν υιοθετεί απόψεις από καταγγελίες και σχόλια αναγνωστών καθώς και άρθρα που το περιεχόμενο τους προέρχετε από άλλες σελίδες και αναδημοσιεύονται στον παρόντα ιστότοπο και ως εκ τούτου δεν φέρει οποιασδήποτε φύσεως ευθύνη.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...